Is turbulentie gevaarlijk? Wat je echt moet weten

Is turbulentie gevaarlijk? Wat je echt moet weten

Het korte antwoord op deze vraag is: nee, turbulentie is bijna nooit gevaarlijk voor het vliegtuig zelf. Vliegtuigen zijn speciaal ontworpen om flinke luchtbewegingen op te vangen, en piloten zijn uitgebreid getraind om hier veilig mee om te gaan. Oncomfortabel? Soms. Gevaarlijk? Zelden. Hieronder leggen we uit waarom turbulentie niet zo eng is als het voelt, en wat je zelf kunt doen als het vliegtuig schudt.

Wat is turbulentie eigenlijk?

Turbulentie is de beweging van lucht die het vliegtuig doet schudden. Net zoals het water in een rivier niet altijd rustig stroomt, stroomt lucht ook niet altijd in rechte, voorspelbare banen. Soms botsen luchtstromen met verschillende snelheden of richtingen op elkaar, stijgt warme lucht snel op van de grond, of zorgen bergen voor werveling in de lucht. Al die bewegingen voel je als passagier aan boord, en een van de meest herkenbare voorbeelden daarvan is wat mensen een "luchtzak" noemen.

Ken je het begrip "luchtzak"? Zo klinkt het alsof het vliegtuig ineens even door de lucht zakt. Het zit net iets anders. Er stroomt op dat moment een vlaag koude lucht snel naar beneden, en het vliegtuig beweegt hierin mee. Dat voel je vooral in je buik, vandaar dat het zo heftig kan aanvoelen. Maar gevaarlijk is het niet: het vliegtuig beweegt simpelweg mee met de lucht, precies zoals het is ontworpen om te doen.

Hoe gevaarlijk is turbulentie voor het vliegtuig?

Niet gevaarlijk. Een vliegtuig kan makkelijk meer dan het dubbele van de zwaarste turbulentie die ooit is gemeten aan. De vleugels van een Boeing 747 kunnen aan de uiteinden zo'n 4 meter omhoog en omlaag bewegen. Dat is geen zwakte, maar bewust zo ontworpen. Door mee te buigen vangen de vleugels de krachten van de wind op in plaats van ertegenin te vechten. Je kunt het een beetje zien als een schokdemper.

Hoe vaak komt turbulentie voor?

Lichte turbulentie, het soort waarbij je koffie een beetje klotst, komt het vaakst voor en hoort eigenlijk gewoon bij elke vlucht. Matige turbulentie, waarbij je echt in je stoel beweegt, komt bij minder dan 5% van de vluchten voor. Zware turbulentie, waarbij losse spullen door de cabine kunnen vliegen, komt volgens cijfers van de Internationale Burgerluchtvaartorganisatie (ICAO) voor bij minder dan 0,1% van de vluchten. Extreme turbulentie is zo zeldzaam dat de meeste piloten het in hun hele carrière nooit meemaken.

Wat doet de piloot tijdens turbulentie?

Piloten hebben een weerradar in de cockpit en krijgen voortdurend informatie van de luchtverkeersleiding en andere vliegtuigen over turbulentie onderweg. Zodra turbulentie wordt verwacht, zetten ze het gordelsignaal aan, waarschuwen ze de bemanning en passen zo nodig de vlieghoogte of route aan.

Eén ding zien piloten niet altijd aankomen. Dit is wat zij ‘clear air turbulence’ noemen. Klinkt ingewikkeld, maar het betekent gewoon: turbulentie die niet op de radar te zien is, en dus ook de piloot verrast. Daardoor voelt het net iets onverwachter dan andere turbulentie. Maar de reactie van de piloot is precies hetzelfde: gordelsignaal aan, bemanning waarschuwen, eventueel van hoogte wisselen. Ook hier geldt: verrassend, maar niet gevaarlijk.

Wil je weten hoe dit soort onzichtbare turbulentie precies ontstaat? Het KNMI legt uit wat straalstromen ermee te maken hebben.

Wanneer is turbulentie wél een risico?

Voor het vliegtuig zelf vormt turbulentie eigenlijk nooit een risico. Het enige echte risico ligt bij passagiers die geen gordel dragen. Piloten zetten niet voor niets het gordelsignaal aan, ook als de lucht op dat moment nog rustig aanvoelt. Onverwachte luchtbewegingen kunnen zomaar ontstaan. Het dragen van de gordel houdt je netjes op je plek, want als het onverwacht schudt, wil je niet over anderen heen vallen of ergens tegenaan botsen en je bezeren.

Tip: houd je gordel de hele vlucht om, ook als het gordelsignaal uit is. Simpel, maar het is echt de makkelijkste manier om jezelf en anderen veilig te houden.

Hoe ga je zelf rustig met turbulentie om?

Een paar dingen die helpen:

-Gordel vast, altijd. Niet alleen als het lampje brandt. Met je gordel om zit je een stuk veiliger, ook als het onverwacht schudt.

-Snap wat er gebeurt. Het vliegtuig vliegt door onrustige lucht en beweegt daarin mee, net als een boot op golven. Wat je voelt, is de lucht, niet het vliegtuig dat het niet aankan.

-Leid jezelf af. Muziek, een film, een gesprek, een boek. Hoe minder gefocust je op de turbulentie bent, hoe sneller het voorbij lijkt te gaan.

-Merk je dat je sneller ademt? Dat is een heel normale spanningsreactie, maar het maakt je onrustiger dan nodig. Vier tellen in, zes tellen uit. Houd dit een paar minuten vol en je merkt vanzelf dat je rustiger wordt.

-Kijk naar het cabinepersoneel. Lopen zij rustig door het gangpad, dan is er niets aan de hand. Zij weten precies wanneer het écht menens is.

Turbulentie: kort samengevat

Zoals je nu kon lezen: turbulentie is oncomfortabel, maar zelden gevaarlijk. Mocht je turbulentie spannend vinden, dan is voorbereiding het grootste cadeau dat je jezelf kunt geven. Lees je in, zoals je net gedaan hebt. Snappen waarom een vliegtuig schudt of onverwachte bewegingen maakt neemt vaak een hele hoop stress weg. Met die kennis in je achterhoofd wordt elke hobbel een stuk dragelijker.

Merk je dat turbulentie eigenlijk onderdeel is van een bredere angst voor vliegen? Lees dan ook ons artikel Vliegangst overwinnen voor meer praktische tips. En als je je afvraagt wat vliegen nog meer met je lichaam doet, denk aan oorpijn of een opgeblazen gevoel, lees dan wat vliegen met je lichaam doet.

Vlieg je binnenkort terwijl er storm op komst is? Check dan ons artikel over vliegtuigen en storm. En wil je turbulentie zo min mogelijk voelen, kies dan bewust je stoel: lees onze tips over de veiligste (en rustigste) stoel in het vliegtuig.

Klaar voor je volgende vlucht? Zoek en boek via Cheaptickets.nl en ga goed voorbereid op pad.

Meer lezen